Jak dbać o odżelaziacz do wody? Eksploatacja i konserwacja.
Właściciel przydomowej studni bardzo często musi rozwiązać problem nadmiaru żelaza i manganu w wodzie. Do tego celu stosuje się odżelaziacze – specjalne stacje uzdatniania, które poprawiają parametry wody i chronią instalację przed skutkami korozji oraz odkładania się osadów. Specyficzna konstrukcja takiego urządzenia pozwala na oczyszczanie przepływającej przez zbiornik wody, w którym znajduje się odpowiednie złoże filtracyjne. Następnie oczyszczona woda jest przekazywana do dalszych części instalacji, a związki żelaza usuwane w procesie uzdatniania trafiają zazwyczaj bezpośrednio do kanalizacji lub innego systemu odprowadzania popłuczyn.
Nie każdy jednak ma świadomość, jakich czynności eksploatacyjnych i konserwacyjnych wymaga takie rozwiązanie. Tymczasem zaniedbanie podstawowych obowiązków może prowadzić do spadku skuteczności filtrowania, szybszego zużycia złoża, a nawet awarii całej stacji. Sprawdźmy więc krok po kroku, co należy do obowiązków właściciela odżelaziacza i jak dbać o instalację, aby działała bezproblemowo przez długie lata.
Czym jest odżelaziacz do wody?
Odżelaziacz wody to stosunkowo proste urządzenie w kształcie zbiornika, którego podstawowym zadaniem jest uzdatnianie wody użytkowej. Odpowiednia konstrukcja pozwala na oczyszczanie napływającej do niego wody i przekazywanie jej do dalszych elementów instalacji. Związki wyeliminowane przez odżelaziacz są natomiast usuwane do kanalizacji. W nowoczesnych instalacjach bardzo często pracuje on w parze z odżelaziaczem wody dobranym pod konkretne parametry studni i hydroforu.
Typowy odżelaziacz jest zbudowany z takich elementów jak:
- zbiornik – to w nim następuje proces oczyszczania nagromadzonej wody. Zbiorniki są z reguły wykonane ze stali wysoce odpornej na korozję i dodatkowo zabezpieczonej warstwą cynkową lub specjalną farbą z atestem PZH (dotyczący tylko wody pitnej). Niektóre modele są zrobione z tworzywa sztucznego wzmocnionego włóknem szklanym. Zbiornik w odżelaziaczu jest z zasady pionowy.
- aspiratory / aeratory – odpowiadają za napowietrzanie nagromadzonej w zbiorniku wody przeznaczonej do uzdatniania. Napowietrzanie rozpoczyna proces wytrącania nadmiaru żelaza oraz manganu z wody użytkowej.
- złoże filtrujące – wyposażone w odpowiednie filtry pełni funkcję separatora i składa się z dwóch części: właściwej i podtrzymującej. Wyłapuje trudno rozpuszczalne, wytrącone poprzez napowietrzanie związki żelaza i manganu.
W wielu nowoczesnych stacjach uzdatniania wody pracę instalacji kontroluje także elektroniczna głowica sterująca, która uruchamia płukanie złoża w określonych odstępach czasu lub po przefiltrowaniu zadanej ilości wody. Jeśli dopiero planujesz zakup urządzenia i zastanawiasz się, jaki odżelaziacz wody wybrać, warto już na tym etapie pomyśleć również o późniejszej eksploatacji i serwisowaniu.
Przygotowanie odżelaziacza do pracy
Każdy nowy odżelaziacz, po montażu oraz wypełnieniu go złożem filtrującym, trzeba napełnić wodą i dopiero wtedy wykonać wstępne płukanie. Można do tego stosować samą wodę lub wodę z powietrzem – dokładne informacje zawsze znajdują się w instrukcji producenta i należy ich bezwzględnie przestrzegać.
W procesie odżelaziania przepływ roboczy wody w złożu biegnie z góry na dół i trwa aż do momentu całkowitego wypełnienia złoża. W procesie płukania wstecznego, zgodnie z nazwą, wszystko przebiega odwrotnie – woda przepływa z dołu do góry. To właśnie wtedy następuje tzw. ekspansja złoża. W praktyce oznacza to, że ziarna piasku czy żwiru zostają uniesione do góry, po czym uwalniają nagromadzone na ich powierzchni osady.
Jeśli prędkość przepływu będzie zbyt duża, może dojść do wypłukania części złoża razem z osadami. Aby temu zapobiec, należy przeprowadzić płukanie wsteczne z odpowiednią prędkością, zgodnie z zaleceniami producenta. Warto też pamiętać, że złoże nie powinno wypełniać w stanie suchym więcej niż ok. 50% objętości zbiornika – pozostawiona wolna przestrzeń umożliwia bezpieczną pracę podczas płukania.
Po zakończeniu płukania wstecznego niezbędne jest jeszcze płukanie formujące. W tym procesie następuje odpowiednie ułożenie złoża filtracyjnego, a także usunięcie zanieczyszczeń wprowadzonych podczas płukania wstecznego. Woda płynie wówczas przez filtr tak, jak w trakcie normalnej pracy złoża, ale nie trafia do instalacji – zostaje odprowadzona na zewnątrz. Płukanie formujące trzeba wykonać za każdym razem po zakończeniu płukania wstecznego.
Uzupełnianie regeneratu – o czym nie wolno zapomnieć?
Jeśli w odżelaziaczu zostało zastosowane złoże wymagające regeneracji substancją chemiczną, taką jak solanka lub nadmanganian potasu, niezbędne jest regularne uzupełnianie regeneratu w osobnym zasobniku. Częstotliwość tej czynności jest w dużej mierze uzależniona od jakości wody, czyli ilości przeprowadzanych w danym okresie regeneracji złoża.
Bezsprzecznie jest to jedna z najważniejszych czynności eksploatacyjnych i nie wolno o niej zapominać. Odpowiednią substancję (sól lub nadmanganian potasu) warto dosypać, gdy jej ilość wynosi około 1/3 pojemności zasobnika. Nie warto czekać, aż zasobnik będzie pusty – w skrajnym przypadku złoże przestanie się regenerować, a odżelaziacz przestanie skutecznie działać.
Konkretny typ regeneratu i złoża zależy od parametrów wody i konstrukcji stacji. Jeżeli chcesz lepiej zrozumieć różnice między poszczególnymi materiałami filtracyjnymi, sprawdź poradnik: "rodzaje złóż do odżelaziaczy".
Podstawowa konserwacja odżelaziacza
Podobnie jak w przypadku kwestii eksploatacyjnych, zakres czynności konserwacyjnych jest uzależniony od rodzaju odżelaziacza wody. Im bardziej zaawansowana technicznie stacja, tym większe znaczenie mają regularne przeglądy i prosta, ale systematyczna obsługa serwisowa.
Jeśli stacja uzdatniania wody wymaga okresowego napowietrzania, wówczas obsługa ogranicza się zazwyczaj do cyklicznego wywoływania płukania złoża, bez potrzeby stosowania regeneratu. W takich prostych odżelaziaczach praktycznie nie ma się co zepsuć. Niekiedy należy tylko wymienić aspirator, ale taka czynność jest w zasadzie bardzo prosta i nie wymaga specjalistycznej wiedzy. Znacznie większy obowiązek konserwacyjny dotyczy właścicieli odżelaziaczy automatycznych. Szczególną uwagę należy poświęcić głowicy, w której zamontowany jest inżektor i filtr siatkowy.
Oba te elementy trzeba regularnie oczyszczać, a dodatkowo konieczne jest:
- czyszczenie zbiornika na regenerant,
- udrażnianie rurki doprowadzającej regenerant do głowicy i dalej do złoża,
- kontrola szczelności połączeń oraz przewodów odpływowych popłuczyn.
Bez względu na rodzaj odżelaziacza zawsze należy też zamontować przed nim filtr wstępny, który trzeba regularnie wymieniać. W przypadku wody z dużą zawartością żelaza może to być nawet co tydzień – inaczej drobne zanieczyszczenia mechaniczne będą szybciej zapychały złoże i armaturę.
Kontrola jakości wody i reagowanie na niepokojące objawy
Nawet najlepiej dobrany i regularnie płukany odżelaziacz wymaga okazjonalnej kontroli efektów pracy. Warto co pewien czas zwrócić uwagę na barwę i zapach wody, stan armatury (czy nie pojawiają się nowe, rdzawe zacieki) oraz osady w czajniku czy na armaturze łazienkowej. Jeśli po kilku miesiącach eksploatacji zauważysz, że woda ponownie zaczyna mieć metaliczny posmak lub rdzawy odcień, może to świadczyć o problemach z pracą złoża lub jego zużyciu.
Alarmującym sygnałem jest także pojawienie się nieprzyjemnego zapachu. W takiej sytuacji, oprócz sprawdzenia odżelaziacza, warto zajrzeć również do innych elementów instalacji oraz zapoznać się z poradnikiem: "jak usunąć nieprzyjemny zapach wody". W razie wątpliwości dobrym krokiem będzie ponowna analiza wody w akredytowanym laboratorium i konsultacja z fachowcem.
Eksploatacja i konserwacja odżelaziacza – podsumowanie
Jak widać, eksploatacja i konserwacja odżelaziacza nie jest skomplikowana i zazwyczaj sprowadza się do regularnego wykonywania prostych czynności: prawidłowego płukania złoża, uzupełniania regeneratu (jeśli jest wymagany), okresowego czyszczenia głowicy oraz filtrów wstępnych, a także kontroli jakości uzdatnionej wody. W zamian otrzymujesz stabilną pracę stacji, brak rdzawych zacieków i bezpieczną wodę dla całej rodziny.
Jeśli nie wiesz od czego zacząć, zapraszamy do kontaktu z naszymi ekspertami WaterMark. Zachęcamy jednocześnie do zapoznania się z naszą ofertą odżelaziaczy do wody. Gwarantujemy produkty najwyższej jakości od renomowanych producentów oraz fachowe wsparcie na etapie doboru, montażu i eksploatacji.